View : 13072

       เห็นบ้านเดี่ยวทรงเหลี่ยมๆ ล้อมด้วยสวนมามากแล้ว เคยสังเกตเห็นบ้านที่มีการวางผัง แบบมีสวนกลางบ้าน สไตล์บ้านล้อมสวนกันบ้างไหม?
               
       ไอเดียการออกแบบ “บ้านล้อมสวน” หรือ  “Courtyard House” มีประวัติและที่มายาวนานกว่าที่เราทราบอย่างแน่นอน เพราะไม่ใช่เทรนด์ที่เพิ่งมาฮิตกันในสมัยนี้ แต่เชื่อหรือไม่ว่า การทำอาคารล้อมพื้นที่ว่างภายในมีประวัติมานานกว่า 5,000 ปีเลยทีเดียว หากได้ศึกษาทั้งประวัติศาสตร์ประเทศจีน ประเทศแถบตะวันออกกลาง หรือประเทศแถบทวีปอเมริกาเหนือ จะพบว่ามีการสร้างรั้วหรืออาคารเป็นกรอบล้อมเมืองเพื่อป้องกันเมืองจากทั้งสภาพภูมิอากาศ สัตว์คุกคาม และศัตรูจากต่างเมือง พื้นที่ว่างภายในใช้เป็นพื้นที่จัดกำลังทัพ หรือลานพิธี แต่ในสมัยต่อมาฟังก์ชั่นการใช้งานก็เปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละยุคสมัย โดยเมื่อราวๆ ปลายปี คศ. 1800 ชาวตะวันตกเริ่มมีการออกแบบที่อยู่อาศัยในสไตล์บ้านล้อมสวนเพื่อให้เกิดปฎิสัมพันธ์ระหว่างอาคารกับพื้นที่สีเขียวภายใน และเพื่อความเป็นส่วนตัวนั่นเอง 

       ในขณะเดียวกันประเทศไทยก็มีประวัติการสร้างบ้านในลักษณะบ้านล้อมสวน คล้ายๆ กับชาติอื่น อย่างบ้านเรือนไทยที่ปลูกเรือนเป็นหลังๆ โดยใช้ “ชาน” ซึ่งถือว่าเป็น Courtyard ในการเชื่อมเรือนแต่ละหลังเข้าด้วยกัน เนื่องจากคนไทยมักอยู่ร่วมกันเป็นครอบครัวใหญ่ จึงมักมีการปลูกเรือนขยับขยายครอบครัวในที่ดินที่มีอยู่ ซึ่งนอกจากชานจะเป็นพื้นที่สำหรับใช้งานร่วมกันแล้ว การจัดเรือนแต่ละหลังให้มีช่องว่างระหว่างเรือนจะเป็นช่องเปิดให้ลมพัดผ่านชานได้ดี ช่วยให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก บ้านเรือนไทยจึงอยู่แล้วเย็นสบาย






       ต่อเนื่องมาถึงปัจจุบันที่สภาพแวดล้อมและสภาพอากาศแย่ลง ความร้อนในชั้นบรรยากาศมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และโดยเฉพาะพื้นที่ในเมืองหลวงรวมถึงเมืองใหญ่ต่างๆ ที่ต้นไม้ถูกโค่นล้มเพื่อทำเป็นพื้นที่สาธารณะ ถนน อาคารพาณิชย์ ศูนย์การค้า อาคารชุดที่อยู่อาศัย ฯลฯ พื้นที่สีเขียวซึ่งช่วยดูดซับมลพิษจึงค่อยๆ หายไป กระแสไอเดีย “บ้านล้อมสวน” เพื่อสร้างพื้นที่สีเขียวส่วนตัวจึงถูกนำกลับมาใช้ใหม่ เพราะคนเริ่มมองหาสุนทรียภาพจากธรรมชาติที่ค่อยๆ ถูกกลืนหายไปในสังคมเมือง 










       รูปแบบการจัดวางบ้านล้อมสวนมีหลายแบบ อาจไม่ใช่การทำอาคารสี่เหลี่ยมล้อมสวนแบบสี่เหลี่ยมจตุรัสในสมัยก่อน แต่มีการออกแบบเพื่อให้เข้ากับยุคสมัยตามลักษณะที่ดิน และบริบทต่างๆ จากสภาพแวดล้อมรอบนอก จึงเกิดการวางผังบ้านเป็นรูปตัวแอล (L) ตัวยู (U) ตัวโอ (O) หรือทรงผสมทั้งบ้านชั้นเดียว และบ้าน 2 ชั้น การมีพื้นที่สีเขียวหรือสวนกลางบ้านร่วมกับการออกแบบช่องเปิดในบ้านอย่างเหมาะสม ช่วยให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ภายในและภายนอก พื้นที่ใช้งานในส่วนต่างๆ รวมถึงห้องแต่ละห้องได้ใกล้ชิดธรรมชาติอย่างเป็นส่วนตัว นอกจากนี้ สวนกลางบ้านยังช่วยดักลมให้เข้าสู่ส่วนต่างๆ ของบ้านได้อย่างทั่วถึง โดยมีตัวบ้านที่ช่วยบังแสงแดดซึ่งกันและกันในแต่ละช่วงเวลาได้เป็นอย่างดี 











       ทั้งนี้ จากลักษณะการออกแบบบ้านโดยทั่วไปที่มีสวนล้อมบ้าน มักจะมีหน้าต่างหรือช่องเปิดที่ผนังรอบบ้าน โดยเว้นระยะห่างจากแนวเขตที่ดินอย่างน้อย 2 เมตรสำหรับบ้านที่สูงไม่เกิน 2 ชั้น แต่สำหรับแนวคิดบ้านล้อมสวน จะออกแบบให้ผนังรอบบ้านเป็นผนังทึบเป็นส่วนใหญ่ และขยายพื้นที่บ้านให้เกือบชิดแนวรั้ว ซึ่งตามกฎหมายจะกำหนดระยะห่างจากแนวเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 50 ซม. (หรือไม่น้อยกว่า 1.00 เมตรสำหรับบ้านในเขต กทม. ที่มีพื้นที่ใช้สอยมากกว่า 300 ตร.ม. ขึ้นไป) และออกแบบหน้าต่างหรือช่องเปิดที่ผนังด้านในซึ่งล้อมรอบสวนตรงกลาง โดยเว้นระยะถอยร่นในด้านที่ติดกับถนนตามกฎหมาย ซึ่งมักออกแบบเป็นที่จอดรถเพื่อเป็นพื้นที่กั้นระหว่างบ้านกับถนน (Buffer Zone) ได้เป็นอย่างดี ทั้งนี้การทำบ้านล้อมสวน ควรคำนึงถึงขนาดและสัดส่วนกว้างคูณยาวของที่ดินด้วย เช่น หากเป็นที่ดินรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่ด้านแคบติดถนน ควรมีหน้ากว้างที่ดินไม่น้อยกว่า 10 เมตร ลึกอย่างน้อย 14 เมตรสำหรับการวางผังบ้านรูปตัวแอล หรือหน้ากว้างอย่างน้อย 14 เมตร ลึกอย่างน้อย 14 เมตรสำหรับการวางผังบ้านรูปตัวโอและตัวยู เป็นต้น 

       สำหรับเจ้าของบ้านสร้างใหม่ที่อยากจะลองนำแนวคิดนี้ไปใช้ ลองปรึกษาสถาปนิกผู้ออกแบบว่าจะนำไปปรับใช้อย่างไรได้บ้าง โดยคำนึงถึงหลักการออกแบบให้สอดคล้องกับทิศทางแดดลม ระบบไฟ ระบบน้ำและการระบายน้ำ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการออกแบบสวนกลางบ้านให้เป็นพื้นที่หย่อนใจของเราอย่างเต็มที่ เพียงเท่านี้...ก็จะได้บ้านในเมืองที่อยู่สบายที่ใกล้ชิดธรรมชาติทุกมุมอง และยังให้ความเป็นส่วนตัว พักผ่อนได้อย่างเต็มที่แล้วค่ะ
 
 
Tips
หลักการปลูกต้นไม้ตามทิศ
ทิศตะวันออก ปลูกต้นไม้ขนาดเล็ก ทรงพุ่มโปร่ง เพื่อบังแดดยามเช้า
ทิศตะวันตก ปลูกไม้ยืนต้นทรงสูง ทรงพุ่มหนาแน่น เพื่อบังแดดยามบ่าย
ทิศใต้ ปลูกไม้ยืนต้นทรงสูง ทรงพุ่มค่อนข้างโปร่ง เพื่อบังแดดตอนเที่ยง

 


 

บ้านแนวคิดใหม่ในเมือง
ตอนที่ 1 : บ้านล้อมสวน

พระราชวังต้องห้าม ณ กรุง ปักกิ่ง ประเทศจีน
ขอบคุณภาพ : http://www.airpano.com

ภาพวาด บ้านเรือนไทย
ขอบคุณภาพ : http://www.oocities.org

ภาพ สวนกลางบ้านสไตล์โมเดิร์น
ขอบคุณภาพ : www.pinterest.com

รูปแบบการจัดวางผังและสวนกลางบ้าน

ความสัมพันธ์ระหว่างภายในและภายนอก
ขอบคุณภาพ : www.pinterest.com

ภาพ สวนกลางบ้านซึ่งสามารถชื่นชมได้จากทุกพื้นที่

ภาพ สวนกลางบ้านสไตล์ธรรมชาติและสวนหิน
ขอบคุณภาพ : www.pinterest.com

บ้านแนวคิดใหม่ในเมือง
ตอนที่ 1 : บ้านล้อมสวน

พระราชวังต้องห้าม ณ กรุง ปักกิ่ง ประเทศจีน
ขอบคุณภาพ : http://www.airpano.com

ภาพวาด บ้านเรือนไทย
ขอบคุณภาพ : http://www.oocities.org

       เห็นบ้านเดี่ยวทรงเหลี่ยมๆ ล้อมด้วยสวนมามากแล้ว เคยสังเกตเห็นบ้านที่มีการวางผัง แบบมีสวนกลางบ้าน สไตล์บ้านล้อมสวนกันบ้างไหม?
               
       ไอเดียการออกแบบ “บ้านล้อมสวน” หรือ  “Courtyard House” มีประวัติและที่มายาวนานกว่าที่เราทราบอย่างแน่นอน เพราะไม่ใช่เทรนด์ที่เพิ่งมาฮิตกันในสมัยนี้ แต่เชื่อหรือไม่ว่า การทำอาคารล้อมพื้นที่ว่างภายในมีประวัติมานานกว่า 5,000 ปีเลยทีเดียว หากได้ศึกษาทั้งประวัติศาสตร์ประเทศจีน ประเทศแถบตะวันออกกลาง หรือประเทศแถบทวีปอเมริกาเหนือ จะพบว่ามีการสร้างรั้วหรืออาคารเป็นกรอบล้อมเมืองเพื่อป้องกันเมืองจากทั้งสภาพภูมิอากาศ สัตว์คุกคาม และศัตรูจากต่างเมือง พื้นที่ว่างภายในใช้เป็นพื้นที่จัดกำลังทัพ หรือลานพิธี แต่ในสมัยต่อมาฟังก์ชั่นการใช้งานก็เปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละยุคสมัย โดยเมื่อราวๆ ปลายปี คศ. 1800 ชาวตะวันตกเริ่มมีการออกแบบที่อยู่อาศัยในสไตล์บ้านล้อมสวนเพื่อให้เกิดปฎิสัมพันธ์ระหว่างอาคารกับพื้นที่สีเขียวภายใน และเพื่อความเป็นส่วนตัวนั่นเอง 

       ในขณะเดียวกันประเทศไทยก็มีประวัติการสร้างบ้านในลักษณะบ้านล้อมสวน คล้ายๆ กับชาติอื่น อย่างบ้านเรือนไทยที่ปลูกเรือนเป็นหลังๆ โดยใช้ “ชาน” ซึ่งถือว่าเป็น Courtyard ในการเชื่อมเรือนแต่ละหลังเข้าด้วยกัน เนื่องจากคนไทยมักอยู่ร่วมกันเป็นครอบครัวใหญ่ จึงมักมีการปลูกเรือนขยับขยายครอบครัวในที่ดินที่มีอยู่ ซึ่งนอกจากชานจะเป็นพื้นที่สำหรับใช้งานร่วมกันแล้ว การจัดเรือนแต่ละหลังให้มีช่องว่างระหว่างเรือนจะเป็นช่องเปิดให้ลมพัดผ่านชานได้ดี ช่วยให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก บ้านเรือนไทยจึงอยู่แล้วเย็นสบาย






       ต่อเนื่องมาถึงปัจจุบันที่สภาพแวดล้อมและสภาพอากาศแย่ลง ความร้อนในชั้นบรรยากาศมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และโดยเฉพาะพื้นที่ในเมืองหลวงรวมถึงเมืองใหญ่ต่างๆ ที่ต้นไม้ถูกโค่นล้มเพื่อทำเป็นพื้นที่สาธารณะ ถนน อาคารพาณิชย์ ศูนย์การค้า อาคารชุดที่อยู่อาศัย ฯลฯ พื้นที่สีเขียวซึ่งช่วยดูดซับมลพิษจึงค่อยๆ หายไป กระแสไอเดีย “บ้านล้อมสวน” เพื่อสร้างพื้นที่สีเขียวส่วนตัวจึงถูกนำกลับมาใช้ใหม่ เพราะคนเริ่มมองหาสุนทรียภาพจากธรรมชาติที่ค่อยๆ ถูกกลืนหายไปในสังคมเมือง 










       รูปแบบการจัดวางบ้านล้อมสวนมีหลายแบบ อาจไม่ใช่การทำอาคารสี่เหลี่ยมล้อมสวนแบบสี่เหลี่ยมจตุรัสในสมัยก่อน แต่มีการออกแบบเพื่อให้เข้ากับยุคสมัยตามลักษณะที่ดิน และบริบทต่างๆ จากสภาพแวดล้อมรอบนอก จึงเกิดการวางผังบ้านเป็นรูปตัวแอล (L) ตัวยู (U) ตัวโอ (O) หรือทรงผสมทั้งบ้านชั้นเดียว และบ้าน 2 ชั้น การมีพื้นที่สีเขียวหรือสวนกลางบ้านร่วมกับการออกแบบช่องเปิดในบ้านอย่างเหมาะสม ช่วยให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ภายในและภายนอก พื้นที่ใช้งานในส่วนต่างๆ รวมถึงห้องแต่ละห้องได้ใกล้ชิดธรรมชาติอย่างเป็นส่วนตัว นอกจากนี้ สวนกลางบ้านยังช่วยดักลมให้เข้าสู่ส่วนต่างๆ ของบ้านได้อย่างทั่วถึง โดยมีตัวบ้านที่ช่วยบังแสงแดดซึ่งกันและกันในแต่ละช่วงเวลาได้เป็นอย่างดี 











       ทั้งนี้ จากลักษณะการออกแบบบ้านโดยทั่วไปที่มีสวนล้อมบ้าน มักจะมีหน้าต่างหรือช่องเปิดที่ผนังรอบบ้าน โดยเว้นระยะห่างจากแนวเขตที่ดินอย่างน้อย 2 เมตรสำหรับบ้านที่สูงไม่เกิน 2 ชั้น แต่สำหรับแนวคิดบ้านล้อมสวน จะออกแบบให้ผนังรอบบ้านเป็นผนังทึบเป็นส่วนใหญ่ และขยายพื้นที่บ้านให้เกือบชิดแนวรั้ว ซึ่งตามกฎหมายจะกำหนดระยะห่างจากแนวเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 50 ซม. (หรือไม่น้อยกว่า 1.00 เมตรสำหรับบ้านในเขต กทม. ที่มีพื้นที่ใช้สอยมากกว่า 300 ตร.ม. ขึ้นไป) และออกแบบหน้าต่างหรือช่องเปิดที่ผนังด้านในซึ่งล้อมรอบสวนตรงกลาง โดยเว้นระยะถอยร่นในด้านที่ติดกับถนนตามกฎหมาย ซึ่งมักออกแบบเป็นที่จอดรถเพื่อเป็นพื้นที่กั้นระหว่างบ้านกับถนน (Buffer Zone) ได้เป็นอย่างดี ทั้งนี้การทำบ้านล้อมสวน ควรคำนึงถึงขนาดและสัดส่วนกว้างคูณยาวของที่ดินด้วย เช่น หากเป็นที่ดินรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่ด้านแคบติดถนน ควรมีหน้ากว้างที่ดินไม่น้อยกว่า 10 เมตร ลึกอย่างน้อย 14 เมตรสำหรับการวางผังบ้านรูปตัวแอล หรือหน้ากว้างอย่างน้อย 14 เมตร ลึกอย่างน้อย 14 เมตรสำหรับการวางผังบ้านรูปตัวโอและตัวยู เป็นต้น 

       สำหรับเจ้าของบ้านสร้างใหม่ที่อยากจะลองนำแนวคิดนี้ไปใช้ ลองปรึกษาสถาปนิกผู้ออกแบบว่าจะนำไปปรับใช้อย่างไรได้บ้าง โดยคำนึงถึงหลักการออกแบบให้สอดคล้องกับทิศทางแดดลม ระบบไฟ ระบบน้ำและการระบายน้ำ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการออกแบบสวนกลางบ้านให้เป็นพื้นที่หย่อนใจของเราอย่างเต็มที่ เพียงเท่านี้...ก็จะได้บ้านในเมืองที่อยู่สบายที่ใกล้ชิดธรรมชาติทุกมุมอง และยังให้ความเป็นส่วนตัว พักผ่อนได้อย่างเต็มที่แล้วค่ะ
 
 
Tips
หลักการปลูกต้นไม้ตามทิศ
ทิศตะวันออก ปลูกต้นไม้ขนาดเล็ก ทรงพุ่มโปร่ง เพื่อบังแดดยามเช้า
ทิศตะวันตก ปลูกไม้ยืนต้นทรงสูง ทรงพุ่มหนาแน่น เพื่อบังแดดยามบ่าย
ทิศใต้ ปลูกไม้ยืนต้นทรงสูง ทรงพุ่มค่อนข้างโปร่ง เพื่อบังแดดตอนเที่ยง

 


 

ภาพ สวนกลางบ้านสไตล์โมเดิร์น
ขอบคุณภาพ : www.pinterest.com

รูปแบบการจัดวางผังและสวนกลางบ้าน

บทความที่แล้ว
รูปแบบใหม่ ที่อยู่อาศัยสไตล์คนเมือง
39-รูปแบบใหม่-ที่อยู่อาศัยสไตล์คนเมือง.jpg



บทความถัดไป
บ้านแนวคิดใหม่ในเมือง: บ้าน (ไทย) ยกสูง
41-บ้านแนวคิดใหม่ในเมืองตอนที่2บ้านไทยยกสูง.jpg



บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
4 แนวทางสร้างบ้านใหม่
1-4-แนวทางสร้างบ้านใหม่-บริษัทรับสร้างบ้าน-สถาปนิก-แบบบ้านฟรี-ซื้อแบบบ้าน-บ้านสำเร็จรูป.jpg



เตรียมขออนุญาตก่อสร้าง และหาผู้รับเหมาไปพร้อมกัน
1-เตรียมขออนุญาตก่อสร้าง-และหาผู้รับเหมาไปพร้อมกัน.jpg





ความสัมพันธ์ระหว่างภายในและภายนอก
ขอบคุณภาพ : www.pinterest.com

ภาพ สวนกลางบ้านซึ่งสามารถชื่นชมได้จากทุกพื้นที่

ภาพ สวนกลางบ้านสไตล์ธรรมชาติและสวนหิน
ขอบคุณภาพ : www.pinterest.com

ขออภัยค่ะ ขณะนี้นอกเวลาทำการ กรุณาติดต่อใหม่อีกครั้ง หรือฝากข้อความไว้ที่ SCG Contact Center นะคะ