View : 49318

เมื่อคิดที่จะสร้างบ้านใหม่ หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “ฐานราก” และ “ตอม่อ” มาบ้าง แต่อาจไม่ทราบว่าคืออะไร อยู่ส่วนไหนของบ้าน มีหน้าที่และความสำคัญอย่างไรในโครงสร้างบ้าน ฐานราก และ ตอม่อนั้น เป็นองค์ประกอบหนึ่งของโครงสร้างบ้านที่อยู่ใต้ดิน ที่มีผลต่อการรับน้ำหนักของตัวอาคารหรือบ้านทั้งหลัง ซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องกัน มักเป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก เพราะอยู่ในชั้นดินที่มีความชื้น จึงต้องมีคุณสมบัติในการทนต่อความชื้นได้ดี
 
ฐานราก เป็นส่วนประกอบของโครงสร้างบ้านที่รับน้ำหนักจากตอม่อ แล้วถ่ายน้ำหนักลงสู่ดินโดยตรง หรือถ่ายน้ำหนักลงสู่เสาเข็มจนถึงชั้นดินแข็ง ซึ่งแบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือฐานรากแบบวางบนดิน และ ฐานรากที่มีเสาเข็ม
 
ฐานรากวางบนดิน (Spread Foundation) หรือที่เรียกว่า ฐานรากแผ่ คือฐานรากที่ถ่ายน้ำหนักลงสู่ดินด้านล่างโดยตรง เพื่อให้ดินเป็นตัวรับน้ำหนัก จึงเหมาะกับสิ่งก่อสร้างที่ปลูกบนพื้นที่ที่มีดินชั้นบนแข็ง ยากต่อการขุดเจาะ หรือเหมาะกับสิ่งก่อสร้างที่มีน้ำหนักไม่มาก โดยวางบนดินทรายที่บดอัดแน่น เช่น รั้ว หลังคาโรงรถ (วัสดุหลังคาเบา) ซึ่งอาจมีการทรุดตัวได้ตามสภาพดินและน้ำหนักของสิ่งปลูกสร้าง ฐานรากวางบนดินสามารถแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ คือ ฐานรากแผ่เดี่ยว (Isolate Spread Footing) ฐานรากแผ่ร่วม (Combines Footings) และฐานรากแผ่ปูพรม (Mat or Raft Foundation)
 
ฐานรากแผ่เดี่ยว (Isolate Spread Footing) เป็นฐานรากที่รับน้ำหนักของเสาหรือตอม่อเพียงต้นเดียว แล้วถ่ายน้ำหนักลงสู่ดิน ระยะห่างของเสาแต่ละต้นจะห่างกันไม่มากนัก สามารถออกแบบได้หลายรูปร่าง แต่ที่นิยมคือสี่เหลี่ยมจัตุรัสและผืนผ้า
 
ฐานรากแผ่เดี่ยวที่ดี ตำแหน่งของตอม่อจะอยู่ศูนย์กลางของฐานราก แต่ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องสร้างชิดแนวเขตที่ดิน ซึ่งฐานรากไม่สามารถล้ำเข้าไปในเขตที่ดินเพื่อนบ้านข้างเคียงได้ วิศวกรจะออกแบบให้ตำแหน่งตอม่อวางอยู่ด้านใดด้านนึงของฐานราก เรียกว่า “ฐานรากตีนเป็ด หรือฐานรากชิดเขต (Strap Footing)” โดยต้องมีการออกแบบโครงสร้างคานยึดโยงกับฐานรากตัวอื่น เพื่อให้เกิดความเสถียร
 
ฐานรากแผ่ร่วม (Combined Footings) คือฐานรากที่มีตอม่อมากกว่า 2 ต้นขึ้นไปอยู่รวมในฐานรากเดียวกัน มักใช้ในกรณีที่ไม่สามารถทำฐานรากแผ่เดี่ยวแยกกันได้ เช่น บ้านที่มีช่วงเสาห่างกัน  ประมาณ 1.5 – 2 เมตร
 
ฐานรากแผ่ปูพรม (Mat or Raft Foundation) มีลักษณะเป็นฐานแผ่ร่วมขนาดใหญ่เป็นผืนเดียวกันทั้งหมด เสาทุกต้นจะวางอยู่บนฐานรากนี้ มักใช้ในกรณีที่ดินมีความสามารถในการรับแรงน้อย ซึ่งส่งผลให้ต้องมีเสาค่อนข้างถี่ การทำฐานรากร่วมกันจึงทำได้ง่ายกว่า และเพิ่มความแข็งแรงในการรบน้ำหนักได้มากขึ้น
 
ฐานรากที่มีเสาเข็มรองรับ (Pile Foundation) เหมาะกับสิ่งก่อสร้างที่ปลูกบนพื้นที่ที่มีชั้นดินอ่อน ต้องอาศัยเสาเข็มในการถ่ายเทน้ำหนักไปยังชั้นดินแข็งที่อยู่ลึกลงไปในแต่ละพื้นที่ ซึ่งมีระยะความลึกของชั้นดินแข็งไม่เท่ากัน เช่น ในพื้นที่กรุงเทพฯ จะมีความลึกของชั้นดินแข็งประมาณ 17-23 ม. ซึ่งหมายถึงความยาวของเสาเข็มที่รองรับในแต่ละพื้นที่นั่นเอง
 
ตอม่อ คือ ส่วนประกอบของโครงสร้างบ้านที่วางอยู่บนฐานราก ทำหน้าที่รับน้ำหนักบ้านต่อจากคานคอดินแล้วถ่ายน้ำหนักลงสู่ฐานรากต่อไป

TIPS:

การเท “ลีน” (Lean) คืออะไร
Lean คือ คอนกรีตหยาบ ใช้สำหรับเทบนพื้นดินที่ปรับระดับแล้ว เพื่อเป็นแบบหล่อท้องคอนกรีตฐานราก คานคอดิน พื้น หรือส่วนของโครงสร้างบ้านที่ต้องสัมผัสกับพื้นดิน Lean ช่วยป้องกันไม่ให้ดินและสิ่งเจือปนอื่นๆ ผสมเข้ากับคอนกรีตฐานราก คานคอดิน จึงทำให้โครงสร้างคอนกรีตแข็งแรงเต็มประสิทธิภาพ
 
ลูกปูนคืออะไร มีประโยชน์อย่างไร
ลูกปูน คือ ก้อนปูนซีเมนต์ (ปูนซีเมนต์ผสมกับทรายและน้ำ) ที่ใช้รองเหล็กเสริมไม่ให้ติดกับแบบหล่อ เป็นการสร้างระยะ Concrete Covering เพื่อให้คอนกรีตที่เทสามารถหุ้มเหล็กเสริมได้ทั้งหมด ป้องกันความชื้นและอากาศซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดสนิมสัมผัสกับเหล็กเสริม ทำให้เนื้อคอนกรีตสามารถรับน้ำหนักได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

เรื่อง: SCG Experience

มาทำความรู้จักกับ โครงสร้างบ้าน “ฐานราก” และ “ตอม่อ” 

ฐานรากแผ่เดี่ยว
ที่มาภาพ: (ซ้าย) www.civilclub.net (ขวา) www.prakard.com 

ฐานรากแผ่ร่วม
ที่มาภาพ: www.abuildersengineer.com

ฐานรากแผ่ปูพรม
ที่มาภาพ: http://eu.lib.kmutt.ac.th/ 

การตั้งไม้แบบเพื่อหล่อเสาตอม่อที่เชื่อมต่อกับฐานราก
ที่มาภาพ: http://www.selectcon.com/ 

ซ้าย : ตัวอย่างการเทลีน
ขวา : การวางเหล็กเสริมคอนกรีตของคานคอดิน บนลีนที่เตรียมไว้
ที่มาภาพ: http://www.selectcon.com/ 

ลูกปูน และ ตัวอย่างการวางลูกปูนเพื่อเว้นระยะหุ้มคอนกรีต
ที่มาภาพ (ซ้าย) http://www.oknation.net/  (ขวา) http://51010370010g5a.blogspot.com/ 

การผูกลูกปูนกับเหล็ก เพื่อเป็นระยะหุ้มคอนกรีตสำหรับงานคอนกรีตเสริมเหล็ก
ที่มาภาพ: http://www.oknation.net/ 

ขอขอบคุณแหล่งที่มาจาก
http://www.tatc.ac.th/
http://www.nucifer.com/
http://www.engineer-thai.com/

เรื่อง: SCG Experience

มาทำความรู้จักกับ โครงสร้างบ้าน “ฐานราก” และ “ตอม่อ” 

ฐานรากแผ่เดี่ยว
ที่มาภาพ: (ซ้าย) www.civilclub.net (ขวา) www.prakard.com 

ฐานรากแผ่ร่วม
ที่มาภาพ: www.abuildersengineer.com

เมื่อคิดที่จะสร้างบ้านใหม่ หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “ฐานราก” และ “ตอม่อ” มาบ้าง แต่อาจไม่ทราบว่าคืออะไร อยู่ส่วนไหนของบ้าน มีหน้าที่และความสำคัญอย่างไรในโครงสร้างบ้าน ฐานราก และ ตอม่อนั้น เป็นองค์ประกอบหนึ่งของโครงสร้างบ้านที่อยู่ใต้ดิน ที่มีผลต่อการรับน้ำหนักของตัวอาคารหรือบ้านทั้งหลัง ซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องกัน มักเป็นโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก เพราะอยู่ในชั้นดินที่มีความชื้น จึงต้องมีคุณสมบัติในการทนต่อความชื้นได้ดี
 
ฐานราก เป็นส่วนประกอบของโครงสร้างบ้านที่รับน้ำหนักจากตอม่อ แล้วถ่ายน้ำหนักลงสู่ดินโดยตรง หรือถ่ายน้ำหนักลงสู่เสาเข็มจนถึงชั้นดินแข็ง ซึ่งแบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือฐานรากแบบวางบนดิน และ ฐานรากที่มีเสาเข็ม
 
ฐานรากวางบนดิน (Spread Foundation) หรือที่เรียกว่า ฐานรากแผ่ คือฐานรากที่ถ่ายน้ำหนักลงสู่ดินด้านล่างโดยตรง เพื่อให้ดินเป็นตัวรับน้ำหนัก จึงเหมาะกับสิ่งก่อสร้างที่ปลูกบนพื้นที่ที่มีดินชั้นบนแข็ง ยากต่อการขุดเจาะ หรือเหมาะกับสิ่งก่อสร้างที่มีน้ำหนักไม่มาก โดยวางบนดินทรายที่บดอัดแน่น เช่น รั้ว หลังคาโรงรถ (วัสดุหลังคาเบา) ซึ่งอาจมีการทรุดตัวได้ตามสภาพดินและน้ำหนักของสิ่งปลูกสร้าง ฐานรากวางบนดินสามารถแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ คือ ฐานรากแผ่เดี่ยว (Isolate Spread Footing) ฐานรากแผ่ร่วม (Combines Footings) และฐานรากแผ่ปูพรม (Mat or Raft Foundation)
 
ฐานรากแผ่เดี่ยว (Isolate Spread Footing) เป็นฐานรากที่รับน้ำหนักของเสาหรือตอม่อเพียงต้นเดียว แล้วถ่ายน้ำหนักลงสู่ดิน ระยะห่างของเสาแต่ละต้นจะห่างกันไม่มากนัก สามารถออกแบบได้หลายรูปร่าง แต่ที่นิยมคือสี่เหลี่ยมจัตุรัสและผืนผ้า
 
ฐานรากแผ่เดี่ยวที่ดี ตำแหน่งของตอม่อจะอยู่ศูนย์กลางของฐานราก แต่ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องสร้างชิดแนวเขตที่ดิน ซึ่งฐานรากไม่สามารถล้ำเข้าไปในเขตที่ดินเพื่อนบ้านข้างเคียงได้ วิศวกรจะออกแบบให้ตำแหน่งตอม่อวางอยู่ด้านใดด้านนึงของฐานราก เรียกว่า “ฐานรากตีนเป็ด หรือฐานรากชิดเขต (Strap Footing)” โดยต้องมีการออกแบบโครงสร้างคานยึดโยงกับฐานรากตัวอื่น เพื่อให้เกิดความเสถียร
 
ฐานรากแผ่ร่วม (Combined Footings) คือฐานรากที่มีตอม่อมากกว่า 2 ต้นขึ้นไปอยู่รวมในฐานรากเดียวกัน มักใช้ในกรณีที่ไม่สามารถทำฐานรากแผ่เดี่ยวแยกกันได้ เช่น บ้านที่มีช่วงเสาห่างกัน  ประมาณ 1.5 – 2 เมตร
 
ฐานรากแผ่ปูพรม (Mat or Raft Foundation) มีลักษณะเป็นฐานแผ่ร่วมขนาดใหญ่เป็นผืนเดียวกันทั้งหมด เสาทุกต้นจะวางอยู่บนฐานรากนี้ มักใช้ในกรณีที่ดินมีความสามารถในการรับแรงน้อย ซึ่งส่งผลให้ต้องมีเสาค่อนข้างถี่ การทำฐานรากร่วมกันจึงทำได้ง่ายกว่า และเพิ่มความแข็งแรงในการรบน้ำหนักได้มากขึ้น
 
ฐานรากที่มีเสาเข็มรองรับ (Pile Foundation) เหมาะกับสิ่งก่อสร้างที่ปลูกบนพื้นที่ที่มีชั้นดินอ่อน ต้องอาศัยเสาเข็มในการถ่ายเทน้ำหนักไปยังชั้นดินแข็งที่อยู่ลึกลงไปในแต่ละพื้นที่ ซึ่งมีระยะความลึกของชั้นดินแข็งไม่เท่ากัน เช่น ในพื้นที่กรุงเทพฯ จะมีความลึกของชั้นดินแข็งประมาณ 17-23 ม. ซึ่งหมายถึงความยาวของเสาเข็มที่รองรับในแต่ละพื้นที่นั่นเอง
 
ตอม่อ คือ ส่วนประกอบของโครงสร้างบ้านที่วางอยู่บนฐานราก ทำหน้าที่รับน้ำหนักบ้านต่อจากคานคอดินแล้วถ่ายน้ำหนักลงสู่ฐานรากต่อไป

ฐานรากแผ่ปูพรม
ที่มาภาพ: http://eu.lib.kmutt.ac.th/ 

TIPS:

การเท “ลีน” (Lean) คืออะไร
Lean คือ คอนกรีตหยาบ ใช้สำหรับเทบนพื้นดินที่ปรับระดับแล้ว เพื่อเป็นแบบหล่อท้องคอนกรีตฐานราก คานคอดิน พื้น หรือส่วนของโครงสร้างบ้านที่ต้องสัมผัสกับพื้นดิน Lean ช่วยป้องกันไม่ให้ดินและสิ่งเจือปนอื่นๆ ผสมเข้ากับคอนกรีตฐานราก คานคอดิน จึงทำให้โครงสร้างคอนกรีตแข็งแรงเต็มประสิทธิภาพ
 
ลูกปูนคืออะไร มีประโยชน์อย่างไร
ลูกปูน คือ ก้อนปูนซีเมนต์ (ปูนซีเมนต์ผสมกับทรายและน้ำ) ที่ใช้รองเหล็กเสริมไม่ให้ติดกับแบบหล่อ เป็นการสร้างระยะ Concrete Covering เพื่อให้คอนกรีตที่เทสามารถหุ้มเหล็กเสริมได้ทั้งหมด ป้องกันความชื้นและอากาศซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดสนิมสัมผัสกับเหล็กเสริม ทำให้เนื้อคอนกรีตสามารถรับน้ำหนักได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

การตั้งไม้แบบเพื่อหล่อเสาตอม่อที่เชื่อมต่อกับฐานราก
ที่มาภาพ: http://www.selectcon.com/ 

ซ้าย : ตัวอย่างการเทลีน
ขวา : การวางเหล็กเสริมคอนกรีตของคานคอดิน บนลีนที่เตรียมไว้
ที่มาภาพ: http://www.selectcon.com/ 

ลูกปูน และ ตัวอย่างการวางลูกปูนเพื่อเว้นระยะหุ้มคอนกรีต
ที่มาภาพ (ซ้าย) http://www.oknation.net/  (ขวา) http://51010370010g5a.blogspot.com/ 

การผูกลูกปูนกับเหล็ก เพื่อเป็นระยะหุ้มคอนกรีตสำหรับงานคอนกรีตเสริมเหล็ก
ที่มาภาพ: http://www.oknation.net/ 

ขอขอบคุณแหล่งที่มาจาก
http://www.tatc.ac.th/
http://www.nucifer.com/
http://www.engineer-thai.com/

ขออภัยค่ะ ขณะนี้นอกเวลาทำการ กรุณาติดต่อใหม่อีกครั้ง หรือฝากข้อความไว้ที่ SCG Contact Center นะคะ